چطور فرزندان خلاقی داشته باشیم؟

خیلی از والدین وقتی صحبت از مهارت هایی می شود که فرزندانشان حتی قبل از مدرسه رفتن باید یاد بگیرند، مهارت هایی مثل خواندن، نوشتن، زبان های خارجی و شاید هم بعضی از رشته های ورزشی به ذهنشان برسد. کمتر پدر و مادری پیدا می شود که مهارتی مثل خلاقیت کودکان به ذهنش برسد یا اگر هم چنین مهارتی به ذهنشان برسد، فکر می کنند این مهارت ذاتی هست و فقط مختص یکسری از افراد خاص مثل خواننده ها، نویسنده ها، هنرمندان و یا افرادی که اختراع های بزرگی انجام داده اند و ربطی به آنها و فرزندانشان ندارد، درصورتی که لازم نیست جز یکی از افراد بالا باشیم تا خلاقیت به کارمان بیاد، همین که بخواهیم زندگی موفق و شادمانه ای برای خودمان و فرزندانمان و آینده شان رقم بزنیم لازم است که با این مهارت و شیوه های رشد و توسعه ی آن آشنا شویم.

خلاقیت چیست؟

خلاقیت چی هست ؟! چی نیست ؟!

خلاقیت هر چیز جدید و مفیدی است که البته زندگی ما را لذت بخش تر می کند و باعث می شود حس بهتر و خوشایندتری داشته باشیم. خلاقیت لزوما نباید یک محصول و ایده ی کاملا جدید باشد؛ گاهی ما یک ایده و کار قدیمی را با یک شیوه ی متفاوت و جدید انجام می دهیم که این خود نوعی از خلاقیت است.

خلاقیت چه فایده هایی برای بچه ها دارد؟

۱ – حل مسئله

بچه ای که خلاق نیست وقتی با اولین شکست و اولین مانع روبه رو می شود؛ دست از تلاش کردن برمی دارد و فکر می کند که دیگر هیچ راهی وجود ندارد. اما کودکی که ذهن خلاقی دارد و دارای تفکر خلاق است از تجربه ی روش های جدید نمی ترسد، از ریسک کردن و به چالش کشیدن خود فرار نمی کند و وقتی با مشکلی رو به رو می شود یک راه دیگر را امتحان می کند و در واقع امتحان کردن مسیر های جدید برای او بازی است و از به چالش کشیدن خود لذت می برد. آنقدر راه های مختلف را امتحان می کند تا بالاخره به نتیجه ی مثبت و دلخواه خود برسد.

حل مسئله کودکان

۲ – افزایش اعتماد به نفس

کودکی که خلاق است، کارهای خلاقانه انجام می دهد، نقاشی های زیبا و جالب می کشد و کاردستی های خلاقانه درست می کند. زمانی که معلمین و یا حتی والدین کارهای خلاقانه ی آنها را تشویق می کنند، اعتماد به نفس آنها بیشتر میشود.

زمانی که یک کودک تفکر خلاقی دارد، بیشتر در معرض محیط های جدید قرار می گیرد، هر چقدر کودکان و فرزندان ما با محیط بیشتر در تماس باشند، تسلط آنان بر محیط بیشتر می شود و در نتیجه اعتماد به نفس شان بیشتر می شود.

پس اگر دوست داریم فرزندان و یا جامعه ی با افراد اعتماد به نفس بالا داشته باشیم، باید به فکر رشد و توسعه ی خلاقیت فرزندانمان باشیم.

جالب است بدانید این یک چرخه است. یعنی کودکان ای که اعتماد به نفس بالایی دارند، بیشتر در محیط های جدید ظاهر می شوند و راه ها و روش های جدید را امتحان می کنند و حتما ایده های خلاقانه ی بیشتری به ذهنشان می رسد. و وقتی ایده های خلاقانه ای دارند، دیگران آنها را تشویق می کنند و در نتیجه اعتماد به نفس شان افزایش می یابد.

همانطور که دید این چرخه ی اعتماد به نفس و خلاقیت  روز به روز بزرگ و بزرگ تر می شود.

افزایش اعتماد به نفس کودکان

۳ – ارتباطات بهتر

گفتیم کودکان خلاق مسائل رو بهتر می توانند حل کنند، اعتماد به نفس بالایی دارند، نظر ها و ایده هاشون رو به راحتی عنوان میکنند، انعطاف پذیری بیشتری دارند و در نتیجه راحت تر می تونند با دیگران ارتباط برقرار کنند.

چرا ما مادرها باید این اطلاعات را در مورد خلاقیت کودکان بدانیم؟

خبر خوبی که وجود دارد این است، خلاقیت یک پتانسیل است که در وجود همه ی ما قرار دارد و مثل هر مهارت دیگری، مانند دوچرخه سواری، رانندگی، نواختن ساز و ….. با تکرار و تمرین بهتر و بهتر می شود.

چطور فرزندان خلاق تری داشته باشیم؟-1

اما خبر بد: آقای کن رابینسون، کسی که تمام سال های عمرش رو در مورد شیوه های آموزشی تحقیق کرده می گوید: کودکان خلاق ترین موجودات روی کره ی زمین هستند و همه ی افراد خلاق متولد می شوند و در واقع این آموزش و پرورش و مدرسه و متاسفانه ما پدر و مادر ها هستیم که با روش ها و رفتارهای اشتباه مان کاری می کنیم که پتانسیل خلاقیت در بچه ها روز به روز کمرنگ و کمرنگ تر بشود. دانستن این موضوع به ما کمک می کند تا فرزندان خلاقی داشته باشیم.

چطوری قاتل خلاقیت کودکان مان نباشیم؟

بت هنسی و ترزا آمابیلی در سال ۱۹۹۲ تحقیقی انجام دادند که در مورد رفتارهایی بود که مانع از بروز ایده های خلاقانه در کودکان می شد. در ادامه لیستی از این رفتارها را با هم مرور می کنیم.

۱ – نظارت
چطور فرزندان خلاقی داشته باشیم؟-2

بالای سر بچه ایستادن و در تمام مدت در کنار او بودن این احساس رو به بچه ها منتقل می کند که هر لحظه دارند دیده میشوند و تحت نظارت دائمی هستند، این کار باعث میشود ریسک پذیری و انگیزه خلاق بودن را از آنها بگیریم.

۲ – کنترل بیش از حد
دائما به بچه ها گفتن این کار را بکن، آن کار را نکن! نرو، بیا، برو، بشین و …بچه ها فکر می کنند به طور ناخودآگاه هر کاری که انجام می دهند، و هر ایده و نظری که دارند اشتباه است. در نتیجه از عنوان نظر ها و ایده هایشان خودداری می کنند و بعد از مدتی دیگر هیچ ایده و راه حلی به ذهنشان نمی رسد.

 

۳ – ارزیابی
هنگامی که ما دائماً بچه ها را در مورد عملکردشان و نتیجه ای که قرار است بگیرند نگران می کنیم ( دائما هشدار می دهیم که چیزی برای ما مهم است و چه چیزی ارزشمند است.) این نگرانی و اضطراب باعث می شود قدرت ریسک کردن و در محیط جدید قرار گرفتن را از آنها بگیریم.

۴ – پاداش

چطور فرزندان خلاقی داشته باشیم؟-3استفاده بیش از حد از جوایز باعث میشود کودک فکر کند باید همیشه بهترین باشد، بهترین کارها رو انجام بدهد، کودکی که می خواهد همیشه بهترین باشد، سعی می کند همان راه های قدیمی و مطمئن را تکرار کند، در نتیجه تلاشی برای امتحان مسیر های جدید نمی کند و خیلی زود خلاقیتش ته نشین میشود.

۵ – مسابقه
قرار دادن کودکان در موقعیتی که فقط یک نفر باید برنده باشد؛ یا تو برنده می شوی و یا بازنده و قرار دادن کودک در موقعیت برنده-بازنده. کودکی که فقط به فکر برنده شدن باشد دیگر کشف کردن و امتحان کردن و تجربه کردن برایش هیچ اهمیتی ندارد و از امتحان کردن مسیرهای جدید خودداری میکند و همانطور که پیداست در راه های قدیمی خلاقیتی وجود ندارد.

۶ – فشار
ایجاد انتظارات بزرگ و استانداردهای بالا برای بچه ها؛ کودک وقتی می خواهد این انتظارات را برآورده کند دست از اکتشاف و نوآوری بر می دارد. درست همین موضوع در آشپزی وجود دارد وقتی مهمان نداریم، چاشنی های جدید رو امتحان می کنیم و با خودمان میگوییم اگر غذایمان هم طعم خوبی نداشته باشد، اتفاق خاصی نمی افتد، اما زمانی که مهمان داریم سعی میکنیم مطمئن ترین مسیرها رو امتحان کنیم.

۷ – محدود کردن

یا این کار رو باید بکنی یا این یکی کار، راه دیگه ای وجود ندارد، باید از این مسیر بروی چون بهتر است. گفتن این جملات و محدود کردن بچه ها باعث میشود قدرت ریسک کردن و تمایل به خلاقیت داشتن را از آنها بگیریم.

تمام هفت رفتار بالا باعث می شود که قدرت ریسک کردن و امتحان کردن مسیرها و راه های جدید  رو از بچه ها بگیریم و کاری کنیم که دیگر هیچ تلاشی برای داشتن ایده های خلاقانه انجام ندهند.

حالا با فهمیدن این موضوع کافیه ی لیستی تهیه کنیم از تمام این رفتارهایی که ممکنه انجام بدیم و یا انجام می دهیم و ببنیم چه رفتارهای درستی رو می تونیم جایگزین رفتارهای بالا بکنیم.

برای داشتن فرزندان خلاق بهترین و راحت ترین کار چیه؟

چطور فرزندان خلاقی داشته باشیم؟-4

همیشه وقتی بحث این میشه که چطور فرزندان خلاق تری داشته باشیم(مودب، اهل مطالعه، هدفمند، خلاق، ورزشکار و ………) یاده این جمله ی معروف امام صادق (ع) می افتم که میفرمایند: فرزندان ما آنگونه که ما دوست داریم نمی شوند؛ آنگونه که ما هستیم می شوند.

اکثر روانشناسان هم این دیدگاه رو دارند که ما والدین بهترین و موثرترین الگو برای بچه هامون هستیم، آنها به رفتارهای ما نگاه می کنند و ناخودآگاه آنها رو تکرار می کنند. پس اگه می خواهیم فرزندان و حتی نسل و جامعه ی خلاقی داشته باشیم، بهترین و مطمئن ترین کار اینه که خودمون خلاق باشیم. همیشه و هر لحظه دنبال یک روش بهتر، یک راه لذت بخش تر و جذاب تر برای کارهامون باشیم.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد کارگاه مادر و کودک خلاق و نقاش کلیک کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *