خودفراگیری چیست؟ چگونه خودفراگیر باشیم؟

تابه‌حال به این فکر کرده‌اید که ما در زندگی چگونه و از چه کسانی می‌آموزیم؟ فرایند یادگیری ما از همان اولین روزهای زندگی شروع می‌شود و پدر و مادر اولین آموزگاران ما هستند که ما از رفتار و گفتار آن‌ها یاد می‌گیریم. پس‌ازآن ما به مدرسه می‌رویم و فرایند یادگیری رسمی ما آغاز می‌شود و معلمان افرادی هستند که وظیفه آموزش را بر عهده‌دارند. اگر این فرایند ادامه پیدا کند، ما پس از مدرسه به دانشگاه خواهیم رفت و در آنجا از معلمان جدیدی که به آن‌ها استاد می‌گوییم یاد خواهیم گرفت. این مقطع نیز نهایتاً تا دوران دکتری ادامه پیدا می‌کند و درنهایت ما فارغ‌التحصیل خواهیم شد. راستی تابه‌حال فکر کرده‌اید که فارغ‌التحصیل دقیقاً به چه معناست؟ آیا ما واقعاً پس از فارغ‌التحصیلی هیچ نیازی به آموزش نخواهیم داشت؟ آیا با گرفتن مدرکی دانشگاهی می‌توانیم بگوییم که همه مهارت‌های تخصصی و عمومی زندگی را فراگرفته‌ایم؟

چرا باید خودفراگیر باشیم؟

واقعیت آن است که ما هیچ‌گاه نمی‌توانیم خود را از یادگیری فارغ بدانیم، به‌خصوص آنکه در زمانه‌ای زندگی می‌کنیم که همه‌چیز در حال تغییر است و ما برای باقی ماندن و رقابت کردن ناچار به یادگیری مداوم هستیم. برای مثال امروزه یک کارمند نمی‌تواند با مقدار دانشی که در ابتدای ورود به یک سازمان داشته است تا پایان نیز ادامه دهد و خود را بی‌نیاز از یادگیری بداند چراکه تغییرات فراوان دنیای امروز به‌خصوص در عرصه فناوری باعث شده است تا ما برای باقی ماندن در جایگاه خود نیاز به به‌روزرسانی دانش خودمان داشته باشیم.

از سویی دیگر، نمی‌توان گفت که مدرسه و دانشگاه توانسته‌اند همه مهارت‌ها و دانش لازم برای زندگی شخصی، اجتماعی و شغلی ما را به ما بیاموزند. برای مثال ما سال‌ها تحصیل کردیم اما هنوز خوب خواندن را بلد نیستیم، خوب پرسیدن را نیاموخته‌ایم، مهارت‌های ارتباطی قوی نداریم و…. پس در چنین شرایطی نیاز به آموزش دائماً در ما وجود دارد. به‌علاوه آنکه، نیاز به یادگیری و بهتر شدن جزو نیازهای فطری ما نیز هست و در بیشتر دانستن و بهتر بودن این نیاز را در ما برآورده می‌کند.

خودفراگیری چیست؟

بنابراین می‌توان گفت که بعد از پدر و مادر و معلمان ما در مدرسه و دانشگاه، فرایند یادگیری همچنان باید ادامه یابد. به این منظور انسان‌ها باید سعی کنند این نیاز را به‌وسیله خودفراگیری برطرف سازند. خودفراگیری به معنای یادگیری بدون نیاز به معلم است. امروزه در بسیاری از مدارس دنیا به دانش آموزان آموختن چگونه آموختن را آموزش می‌دهند تا بتوانند به‌تنهایی نیازهای اطلاعاتی و یادگیری خود را برطرف کنند. خوشبختانه در عصر کنونی و با توجه به پیشرفت فناوری و ارتباطات خودفراگیری بسیار آسان‌تر شده است و افراد می‌توانند بسیاری از مطالب را به‌صورت خودآموز در محیط اینترنت بیاموزند.

با خودفراگیری خودتوانمندسازی کنیم

بر اساس تعریف دکتر مریم نظری، متخصص سواد اطلاعاتی از دانشگاه شفیلد انگلستان، خود توانمندسازی مکانیسمی است برای غلبه بر محدودیت‌های قابل‌کنترل توسط فرد و پرورش خلاقیت. منظور از خلاقیت «بهترین از نوع خود بودن» است، اینکه فرد بتواند بهترین‌های خود را برای انجام کارهای محوله یا موردعلاقه عرضه کند تا دو حس خوب «رضایت از خویشتن» و «مفید بودن» را تجربه کند. ما می‌توانیم به‌وسیله خودفراگیری کاستی‌ها و نقاط ضعفمان را کاهش دهد و بهترین خودمان باشیم تا این‌گونه به رضایت فردی نیز دست‌یابیم.

چگونه خودفراگیری را در زندگی شخصی‌مان به کار بگیریم؟

آنچه تا به اینجا گفته شد، بیشتر پیرامون مفهوم خودفراگیری بود. اما حال می‌خواهیم بیاموزیم که خود فراگیری چه نقشی می‌تواند در زندگی ما ایفا کند؟ خودفراگیری یک روش زندگی است که به ما می‌آموزد که می‌توان بدون معلم نیز آموخت و پیشرفت کرد. اگر این روش در زندگی ما جاری و ساری شود به‌سرعت خواهیم دید که تا چه میزان می‌تواند زندگی شخصی و شغلی ما را تحت تأثیر قرار دهد. برای آنکه چنین بتوانیم خودفراگیری را در زندگی‌مان پیاده‌سازی کنیم ابتدا باید فهرستی از اهداف موردنظرمان را روی کاغذ بنویسیم. سپس مهارت‌های لازم برای رسیدن به هر هدف را مشخص کنیم. برای مثال برای آنکه بتوانیم رابطه خوبی با همسرمان داشته باشیم نیاز به مهارت‌های ارتباطی بهتر داریم. حال باید برای هر یک از این مهارت‌ها روشی را برای یادگیری مشخص کنیم. برخی از مهارت‌ها ممکن است به‌وسیله مطالعه آموخته شوند، برخی دیگر به‌وسیله شرکت در کارگاه‌های آموزشی و بسیاری از آن‌ها را نیز می‌توان به‌وسیله آموزش‌های رایگان در محیط اینترنت آموخت. درنتیجه این فرایند شما باید جدولی همانند جدول زیر را ترسیم کرده و هر یک از این موارد را در آن قرار دهید و مشخص کنید که در هر هفته از سال چه مهارت‌هایی را باید یاد بگیرید.خودفراگیری

با ترسیم این جدول می‌توانید خود را ملزم کنید که در هر هفته از سال پیش رو مهارت‌هایی را یاد بگیرید و درنتیجه در پایان سال خواهید دید که یادگیری این مهارت‌ها چه تأثیر شگرفی را بر زندگی شما خواهد گذاشت. اگر این مقاله برای شما مفید بوده است، لطفاً آن را با سایر دوستانتان نیز به اشتراک بگذارید تا به کمک هم بتوانیم دنیای بهتری را بسازیم.

 

منابع:

–نظری، مریم. درباره خودتوانمند سازی.

–ناصری، مهدی خودفراگیری آنلاین.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *